“Waarom deden mijn ouders wat ze deden?” Met die vraag begon Anne Bosvelt aan De erfenis van zwijgen, een persoonlijk boek over haar familiegeschiedenis en over parentificatie: wat er gebeurt als een kind de zorg op zich neemt die eigenlijk bij een ouder hoort.
Wat is parentificatie?
Bij parentificatie draaien de rollen in een gezin om. Een kind zorgt voor een ouder, praktisch of emotioneel, of neemt de opvoeding van broertjes en zusjes over. In de psychologie wordt onderscheid gemaakt tussen instrumentele parentificatie, waarbij een kind huishoudelijke taken en verantwoordelijkheden draagt, en emotionele parentificatie, waarbij het kind de vertrouwenspersoon of steun van een ouder wordt. Het begrip komt uit de gezinstherapie. Voor zo’n kind voelt het vaak gewoon, of zelfs als iets om trots op te zijn. Pas later blijkt hoe de verwarring over rollen en posities doorwerkt in volwassen relaties: bijvoorbeeld in moeite om grenzen te stellen of in de neiging om steeds voor anderen te zorgen.
Bosvelt kijkt naar die patronen in haar eigen familie. Ze beschrijft de driehoek tussen haar grootmoeder, haar vader en haar moeder, en noemt die verhouding zelf ongezond. Daarin werkten onbewuste overdrachtspatronen en parentificatie door van de ene generatie op de volgende. Met behulp van familieopstellingen, studie en vasthoudend onderzoek vond ze antwoorden op haar vraag. Ze omschrijft haar weg als een beweging van slachtoffer in het familiesysteem naar iemand die weer regie heeft over het eigen leven, en sluit af met de vaststelling dat ze terug is bij zichzelf. Het boek telt 218 bladzijden en verscheen bij Boekscout. Wie zich herkent in het verhaal van een kind dat te vroeg volwassen moest zijn, vindt in deze persoonlijke zoektocht herkenning en woorden voor wat moeilijk te benoemen is.
Meer boeken over dit onderwerp staan in onze gids Parentificatie: boeken over te vroeg volwassen worden. Raakt het onderwerp je diep, praat er dan ook over met een huisarts of therapeut.
Veelgestelde vragen
Is De erfenis van zwijgen een zelfhulpboek?
Het is vooral een persoonlijk verhaal over de familie van de schrijver. Juist daardoor helpt het lezers om met meer begrip naar hun eigen familie te kijken.
Wat hebben familieopstellingen met parentificatie te maken?
In een familieopstelling wordt zichtbaar welke plek iemand in het familiesysteem inneemt. Bosvelt gebruikte opstellingen om te begrijpen waarom de rollen in haar familie verschoven waren.
Leesgids
Meer boeken over dit onderwerp, door ons uitgekozen.
