Leesgids
Parentificatie: boeken over te vroeg volwassen worden
Je troostte je moeder als ze verdrietig was, hield de vrede tussen je ouders of zorgde voor je broertjes en zusjes. Je was het verstandige kind. Maar wie zorgde er eigenlijk voor jou?
Als een kind de rol van ouder moet overnemen, heet dat parentificatie. In deze gids vind je de beste boeken om te begrijpen wat dat met je heeft gedaan, en hoe je alsnog jezelf mag zijn.
Wat is parentificatie?
Het Nederlandstalige standaardwerk is Parentificatie van de Belgische kinderpsychiater Mark Kinet en collega’s. Ze beschrijven hoe parentificatie ontstaat, wat het met een kind doet, en wat helpt. Het boek is geschreven voor hulpverleners, maar ook goed leesbaar als je jezelf erin herkent. Marinka Kamphuis beschrijft in Te vroeg volwassen met veel voorbeelden welke kinderen het meeste risico lopen, wat het later met je doet en wat helpt.
Opgegroeid met ouders die het niet konden
Vaak is parentificatie het gevolg van ouders die emotioneel zelf nog niet volwassen waren. Sian Morgan-Crossley schreef daar een praktische gids over: Hoe genees je van emotioneel onvolwassen ouders?. Psychotherapeut Jasmin Lee Cori beschrijft in De emotioneel afwezige moeder de wond van een moeder die er wel was, maar niet echt. En wie opgroeide met een narcistische ouder, kreeg vaak een vaste rol in het gezin. Kathleen Saxton schrijft erover in Kind van een narcist.
Altijd zorgen voor de ander
Een geparentificeerd kind wordt vaak een volwassene die altijd klaarstaat voor anderen. Therapeut Andrea Mathews schrijft vanuit een jungiaanse en spirituele kijk over het verlangen om “goed” te zijn in Stop met pleasen. Chantal De Mol helpt je in Stoppen met pleasen weer te voelen wat jij zelf nodig hebt.
Kijken naar het hele gezin
Soms draagt een kind onbewust iets van zijn familie. Systemisch therapeute Ingrid Dykstra beschrijft in Kind en familielot hoe dat werkt, en wat ouders kunnen doen om hun kind te ontlasten. Bibi Schreuder schrijft in Ik ben kind dus ik voel waar mijn ouders zijn over ouders die zelf nog in de positie van kind zitten, en wat er gebeurt als iedereen weer zijn eigen plek inneemt.
Het kind in jou
Het kind dat je toen niet mocht zijn, is er nog. In Luister naar je innerlijke kind beschrijft Natasha Levinger hoe je daar met zachtheid naartoe gaat en een liefdevolle innerlijke ouder voor jezelf wordt.
Veelgestelde vragen
Wat is parentificatie?
Parentificatie betekent letterlijk “ouder gemaakt worden”. Het gebeurt als een kind langdurig de zorg en verantwoordelijkheid draagt die eigenlijk bij de ouders hoort. Dat kan praktisch zijn, zoals het huishouden doen of voor broertjes en zusjes zorgen, of emotioneel: de ouder troosten, zijn vertrouweling zijn of de sfeer in huis bewaken. Het begrip werd bekend door de Hongaars-Amerikaanse gezinstherapeut Iván Böszörményi-Nagy.
Is het erg als een kind thuis helpt?
Nee. Meehelpen in huis en voor elkaar zorgen is gezond. Het wordt parentificatie als de zorg te zwaar is voor de leeftijd van het kind, lang duurt, en niemand het ziet of erkent. Het kind cijfert zichzelf dan weg om het gezin overeind te houden.
Hoe merk je als volwassene dat je geparentificeerd bent?
Veel mensen herkennen zich in een sterk verantwoordelijkheidsgevoel, moeite met nee zeggen, altijd voor anderen klaarstaan, je schuldig voelen als je aan jezelf denkt en het lastig vinden om hulp te vragen. Vaak voelen ze zich ook ouder dan hun leeftijd, of hebben ze het gevoel dat ze nooit echt kind zijn geweest.
Hoe herstel je van parentificatie?
Het begint met erkenning: zien wat je als kind hebt gedragen. Daarna leer je je grenzen voelen, je eigen behoeften serieus nemen en het innerlijke kind alsnog de zorg geven die het miste. Een therapeut kan daarbij helpen. Meer boeken over dit thema vind je in onze gids over emotionele verwaarlozing.
Samengesteld door Boek aan Boord, online boekhandel voor spiritualiteit, persoonlijke groei en gezondheid. Bijgewerkt in oktober 2026.
Mis geen nieuwe leesgids
Elke week boekentips van de kapitein, en als eerste de nieuwe leesgidsen en titels.
Geen spam, afmelden kan altijd met één klik.













