Leesgids
Familietrauma: de beste boeken over wat generaties doorgeven
Draag jij een angst of somberheid die eigenlijk van je ouders of grootouders is?
Over oorlog, vroeg verlies, migratie en wat er thuis nooit werd gezegd zijn mooie boeken geschreven. In deze gids vind je ze per ingang: de bekende bestseller, persoonlijke zoektochten, wetenschap en de spirituele kant met voorouders en familiekarma.
Hier begin je: Mark Wolynn
Het is niet met jou begonnen maakte familietrauma voor een groot publiek begrijpelijk. Wolynn laat zien hoe ingrijpende gebeurtenissen generaties later nog kunnen doorwerken, en hoe de woorden die je voor je klachten gebruikt je op het spoor kunnen zetten. Wil je ermee aan de slag, dan is er een los werkboek met vragen, schrijfoefeningen en lichaamsgerichte reflecties.
Kan trauma worden doorgegeven?
Lies Clerx verbindt in Wat ik wél doorgeef inzichten uit de epigenetica en de psychologie met herkenbare verhalen, en gaat vooral over de vraag hoe jij de cirkel kunt doorbreken. Psycholoog Noémi Orvos-Tóth laat in Je bent niet je familie aan de hand van casussen uit de eigen praktijk zien hoe dat doorwerkt. Hoe het biologisch precies zit, is nog volop onderwerp van onderzoek. Franz Ruppert beschrijft in Symbiose en autonomie hoe getraumatiseerde ouders hun trauma onbewust aan hun kinderen doorgeven.
Als de oorlog nog doorwerkt
In bijna elke familiegeschiedenis zit een oorlog, stelt Anita Drost in Oorlog in je DNA. Drost verzamelde verhalen uit twintig landen over tien oorlogen en sprak ook met de tweede generatie. Viroloog Jaap Goudsmit onderzoekt in Leer mij mijn vader kennen, als kind van ouders die in de Tweede Wereldoorlog een groot deel van hun familie verloren, hoe het oorlogsverleden van zijn ouders doorwerkt in zijn eigen leven. Illustrator Guida Joseph tekent in de graphic memoir De rode draad hoe het was om de dochter te zijn van een vader met het kampsyndroom. En documentairemaker Sunny Bergman zoekt in Mijn nazi-opa uit wie haar Duitse grootvader was, die meedeed aan de Jodenvervolging. Jet Houwers volgt in Verborgen Oorlog haar grootouders naar Nederlands-Indië en terug, en wat kamp en internering in vier generaties achterlieten.
Wat er thuis nooit werd gezegd
Soms begint het bij een stilte. Inge Mutsaers gaat in Sanatoriumkind op zoek naar de drie jaar die de eigen vader als kind in een gipsen mal doorbracht, en wat dat betekende voor de generatie erna. Anne Bosvelt onderzoekt in De erfenis van zwijgen de eigen familie, en wat er gebeurt als een kind de zorg voor een ouder op zich neemt. Zoraida van Welie vertelt in De onzichtbare erfenis over opgroeien met onveilige hechting en narcisme. Schrijver Aya Sabi zoekt in Zo zingt de pijn naar de andere kant: of wat generaties lang is doorgegeven ook kan omslaan in troost. Francine Oomen ontdekt in de graphic novel Hoe overleven we? op het sterfbed van haar moeder een geheim dat op het hare lijkt.
Waarom loop je steeds tegen hetzelfde aan?
Vienna Pharaon, familie- en relatietherapeut in New York, leert je in Waar het vandaan komt je gedrag te begrijpen vanuit je familiesysteem. Psychoanalyticus Galit Atlas schreef met Emotionele erfenis een boek dat bijna als een verhalenbundel leest, met verhalen uit de praktijk en de eigen familie. In Familiepatronen doorbreken herken je de ongeschreven regels en onbewuste rollen van je eigen familie.
Voorouders, familiekarma en rituelen
Psychiater Ashok Bedi en analyticus Boris Matthews verbinden in Verwerk je familiekarma de jungiaanse psychologie met oosterse wijsheid, en Bedi legt daarbij een opvallende verbinding met de chakra’s. Daan van Kampenhout brengt in De tranen van de voorouders systemische opstellingen samen met sjamanistische rituelen rond oud collectief leed. Psycholoog Tanja Meyburgh onderzoekt in Stap in de stroom van je voorouders wat de westerse mens is kwijtgeraakt, en familietherapeute Kitlyn Tjin A Djie en Irene Zwaan laten in De familieziel zien hoe je familiegeschiedenis je juist kan steunen. Meer hierover lees je in onze gids over familieopstellingen. In De maat van het hart lees je 63 korte opstellingen van Bert Hellinger, letterlijk uitgeschreven.
Veelgestelde vragen
Wat is intergenerationeel trauma?
Trauma waarvan de gevolgen doorwerken bij kinderen en kleinkinderen van de mensen die het hebben meegemaakt, bijvoorbeeld na oorlog, vroeg verlies of migratie.
Welk boek over familietrauma lees ik eerst?
Het is niet met jou begonnen van Mark Wolynn is het bekendste boek over dit onderwerp. Wil je het liever dicht bij huis, kies dan Wat ik wél doorgeef van Lies Clerx.
Is trauma erfelijk?
Dat wordt nog onderzocht. Boeken als Wat ik wél doorgeef en Leer mij mijn vader kennen gaan in op de epigenetica. Patronen kunnen ook worden doorgegeven via opvoeding, zwijgen en verhalen.
Hoe doorbreek je familiepatronen?
Herkennen is de eerste stap. Het werkboek Het is (nog steeds) niet met jou begonnen en Familiepatronen doorbreken helpen je om na te gaan wat er in jouw familie speelt.
Wat is familiekarma?
Volgens Ashok Bedi en Boris Matthews dragen we ook de patronen van onze familie mee: de pijn en de onvervulde dromen van ouders en voorouders. Daarover gaat Verwerk je familiekarma.
Kan ik dit ook alleen uitzoeken?
Een boek kan veel inzicht geven, maar bij ernstig trauma is begeleiding door een therapeut belangrijk. De boeken in deze gids kunnen daar een aanvulling op zijn.
Verder bladeren? Bekijk alle boeken in de categorie Helen van trauma in onze winkel.
Samengesteld door Boek aan Boord, online boekhandel voor spiritualiteit, persoonlijke groei en gezondheid. Bijgewerkt in november 2026.
Mis geen nieuwe leesgids
Elke week boekentips van de kapitein, en als eerste de nieuwe leesgidsen en titels.
Geen spam, afmelden kan altijd met één klik.



























