Veertien visioenen uit de dertiende eeuw
Hadewijch staat aan het begin van de Nederlandstalige literatuur. Er zijn eenendertig brieven bewaard gebleven, zestien rijmbrieven, vijfenveertig liederen en een bundel visioenen. Geen andere schrijver uit die tijd liet in het Middelnederlands zo’n groot oeuvre na. Toch weet niemand wie Hadewijch was. Uit het werk valt af te leiden dat Hadewijch in de eerste helft van de dertiende eeuw leefde, waarschijnlijk in Brabant. Het werk verraadt kennis van de cisterciënzer schrijvers, vooral Bernardus van Clairvaux, en van de hoofse liefdeslyriek. De jezuïet Jozef Van Mierlo opperde dat Hadewijch een begijn was, maar bewijs daarvoor is er niet.
Ootmoed bevat de visioenencyclus in een nieuwe vertaling met toelichting. Uitgeverij Sjibbolet bracht het boek in 2025 uit. Het telt 104 bladzijden.
Wat de visioenen beschrijven
In de visioenen beschrijft Hadewijch wat innerlijk gezien en gehoord werd in het verlangen naar Minne, de goddelijke liefde. Elk visioen heeft in deze uitgave een korte titel, zoals bomen, aangezicht, koninkrijken, lucifer, berg, adelaar en bruid. Het dertiende visioen heet ootmoed en gaf het boek zijn titel. De reeks eindigt met de troon. Daarna volgt de lijst van de volmaakten, een opsomming van mensen die volgens Hadewijch de liefde in volle omvang hadden gekend.
Bij een aantal visioenen is ook een stuk van de oorspronkelijke Middelnederlandse tekst opgenomen, naar de uitgave van Mommaers uit 1979. Zo kun je de vertaling naast het origineel leggen. Het voorwoord legt uit dat de visioenen waarschijnlijk voor één persoon geschreven zijn, iemand die Hadewijch goed kende en al veel begreep van dat geestelijke leven.
Lezen met tijd
De visioenen zijn beeldrijk en soms raadselachtig. De toelichting helpt om de symbolen te plaatsen, maar het blijft tekst om langzaam te lezen en op je in te laten werken. Wie zich bezighoudt met christelijke mystiek, vindt hier een van de oudste en eigenzinnigste stemmen uit de Lage Landen.
Meer boeken over dit onderwerp vind je in onze leesgids Christelijke mystiek. Ook boeken over stilte kunnen een goede aanvulling zijn.
Veelgestelde vragen
Is dit de volledige tekst van de visioenen?
Het boek bevat de veertien visioenen en de lijst van de volmaakten in vertaling, met toelichting. Van een aantal visioenen is ook een fragment van de Middelnederlandse tekst opgenomen.
Weten we wie Hadewijch was?
Nee. Uit het werk valt af te leiden dat Hadewijch in de eerste helft van de dertiende eeuw leefde, waarschijnlijk in Brabant. De gedachte dat Hadewijch een begijn was, is nooit bewezen.
Leesgids
Boeken over mystici en de innerlijke weg in het christendom.
