Leesgids
De Camino en pelgrimeren: de mooiste boeken
Elk jaar lopen honderdduizenden mensen naar Santiago de Compostela. Sommigen om te bidden, anderen om stil te worden, om een verlies te verwerken of om te ontdekken wat er echt toe doet. Bijna allemaal komen ze anders terug.
In deze gids vind je de mooiste boeken over de Camino en over pelgrimeren: de grote bestsellers, eerlijke dagboeken, pelgrimspaden in Nederland, andere pelgrimswegen in de wereld, en boeken over de innerlijke reis.
Begin hier
Het meest gelezen Camino-boek ooit is Ik ben er even niet van de Duitse komiek Hape Kerkeling: grappig en ontroerend, en volgens de uitgever meer dan vier miljoen keer verkocht. Paulo Coelho liep de Camino in 1986 en schreef er, nog vóór De alchemist, zijn magische De pelgrimstocht naar Santiago over. Wie liever een roman leest, kiest Camino van Graeme Simsion, de schrijver van Het Rosie Project, en Anne Buist: twee eenzame wandelaars op weg van Cluny naar Santiago.
Je tocht voorbereiden
Ga je zelf op pad? Lannoo’s Reisboek Sint-Jacobsroute beschrijft drie routes, waaronder de Camino Francés en de Camino del Norte, etappe per etappe, met prachtige kleurenfoto’s en een reisatlas: het ideale boek om thuis mee te dromen en te plannen. De nieuwe Spectrum-gids De Camino de Santiago (2026) beschrijft acht routes, ook de Camino Portugués. En Cees Nooteboom schreef met De omweg naar Santiago een van de mooiste reisboeken uit onze literatuur, over de geschiedenis en kunst van het land waar je doorheen loopt.
Dagboeken van pelgrims
Niets helpt je beter voorbereiden dan de verhalen van wie je voorging. Tim Fleijsman schreef met Eén miljoen stappen een openhartig verslag over wat de Camino hem leerde over zelfliefde. Een Amsterdamse makelaar loopt Op hoge hakken naar Santiago, Marlies van der Steeg vertrekt in De wondere weg naar Santiago gewoon vanaf de eigen voordeur in Amsterdam, en theoloog Patrick Chatelion Counet volgt zijn vrouw als anti-pelgrim in een camper. Anna-Maria Carbonaro begon geheel onvoorbereid aan de Camino Primitivo en Arno van Haren leerde onderweg vertragen. Thijs de Wolf ontdekte dat de weg zelf het doel is. Theoloog Bert Roebben ruilde zijn bureau in voor de weg en schreef Fulltime pelgrim.
De magie en betekenis van de Camino
Waarom komen zoveel pelgrims veranderd terug? Paul Post, emeritus hoogleraar rituele studies en voorzitter van de Camino Academie, onderzocht honderden pelgrimsverhalen voor De magie van de Camino. Met De Camino de Santiago in 101 voorwerpen ontdek je de geschiedenis van de route aan de hand van voorwerpen zoals schelpen en pelgrimsstaven. Marielle Saegaert laat je Santiago en Galicië echt leren kennen, en in Moderne pelgrims vertellen mensen waarom ze vandaag op pad gaan.
Pelgrimeren dicht bij huis
Je hoeft niet naar Spanje om te pelgrimeren. Het Pelgrimspad loopt in twee delen van Amsterdam naar Maastricht, langs bedevaartsplaatsen en kapellen. Paul Post zet in In het spoor van de camino de nieuwe Nederlandse pelgrimspaden op een rij, en Fokko Bosker beschrijft een camino van Schiermonnikoog naar Münster. Geen tijd voor een lange tocht? Francine Postma liep zeven mini-camino’s van een week. En Gea Veldman liep tijdens het herstel van borstkanker het Jacobspad, en schreef het troostende Ziek zijn, een pelgrimage. Al sinds de zeventiende eeuw lopen Nederlanders naar Kevelaer, net over de grens: Ineke Albers beschrijft die traditie in Naar Kevelaer!, en in Heilige kracht wordt door beweging losgemaakt de band tussen pelgrimeren en genezing.
Andere pelgrimswegen
Het oudste pelgrimsdoel van Europa is Rome: in Pelgrimstocht naar Rome zoeken drie Romekenners naar de ziel van de eeuwige stad. Andrea Bocelli legde met zijn vrouw de Via Francigena naar Rome te paard af en schreef er een persoonlijk dagboek over. En op het Japanse eiland Shikoku loopt een boeddhistische pelgrimsroute van twaalfhonderd kilometer langs 88 tempels. Avonturier Tim Voors liep hem volledig onvoorbereid en schreef het prachtig geïllustreerde De cirkel; Yvonne Schoutsen, die Japans spreekt, liep hem ook en schreef De magie van Shikoku.
Een roman over de Camino
De Camino inspireert ook schrijvers van romans. De Camino van Anya Niewierra werd het best verkochte boek van 2024. Lotte verliest haar man Emil op de Camino en ontdekt daarna dat hij over zijn verleden heeft gelogen. Om de waarheid te vinden, gaat ze zelf op weg.
De innerlijke pelgrimstocht
Een pelgrimstocht kun je ook in jezelf maken. Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuïeten, noemde zichzelf “de pelgrim”; Nikolaas Sintobin bezorgde een nieuwe editie van zijn ontroerende autobiografie, Het verhaal van de pelgrim. Christine de Vries gaat in Innerlijk pelgrimeren schrijvend op weg naar je hart, en Inge van der Zanden schreef een wegwijzer voor de moderne pelgrim. Liefhebbers van romans vinden in De pelgrim Kamanita van Nobelprijswinnaar Karl Gjellerup een tijdloze reis naar verlichting, en in De Geheime Camino Broederschap een spannend mysterie op weg naar Santiago. Binnenkort verschijnen ook Camino van Anne Buist en Graeme Simsion en Rother wandelgids Spaanse St. Jacobsroute van Cordula Rabe.
Meer om te ontdekken
Veelgestelde vragen
Waar gaat De Camino van Anya Niewierra over?
De Camino is een roman van Anya Niewierra. Chocolatier Lotte verliest haar man Emil, die tijdens het lopen van de Camino een einde aan zijn leven maakt. Later ontdekt ze dat hij over zijn verleden in Bosnië heeft gelogen. Het boek werd het best verkochte boek van 2024 en won de NS Publieksprijs.
Hoe lang is de Camino naar Santiago?
De bekendste route, de Camino Francés, begint in Saint-Jean-Pied-de-Port aan de Franse kant van de Pyreneeën en is ongeveer 800 kilometer lang. De meeste pelgrims doen er vijf tot zes weken over. De Camino Portugués vanaf Porto is ongeveer 240 tot 280 kilometer, afhankelijk van of je de centrale route of de kustroute neemt.
Welke Camino-routes zijn er?
Er zijn veel wegen naar Santiago. De bekendste zijn de Camino Francés (vanaf de Pyreneeën), de Camino Portugués (vanaf Lissabon of Porto, met een binnenland- en een kustroute), de Camino del Norte langs de Noord-Spaanse kust, en de Camino Primitivo vanaf Oviedo, de oudste en een van de zwaarste routes.
Kun je vanuit Nederland naar Santiago lopen?
Ja. Vanuit Nederland is het zo’n 2300 tot 2500 kilometer, afhankelijk van waar je begint, en de meeste mensen doen er drie tot vier maanden over. In Nederland kun je bijvoorbeeld starten op het Pelgrimspad van Amsterdam naar Maastricht en daarna via België en Frankrijk verder lopen. Marlies van der Steeg beschrijft zo’n tocht vanaf haar voordeur in De wondere weg naar Santiago.
Wat is de Compostela?
De Compostela is de oorkonde die je in Santiago ontvangt als bewijs dat je de pelgrimstocht hebt gemaakt. Je moet daarvoor minstens de laatste 100 kilometer te voet (of 200 kilometer per fiets) hebben afgelegd, en dat aantonen met stempels in je pelgrimspaspoort, de credencial.
Wat is de beste tijd om de Camino te lopen?
De voorjaarsmaanden april tot en met juni en de nazomer van september en oktober zijn het populairst: niet te warm, en de natuur is op zijn mooist. In juli en augustus is het in Spanje heet en druk; in de winter zijn veel herbergen gesloten.
Waarom is de schelp het symbool van de Camino?
De Jacobsschelp is al sinds de middeleeuwen het teken van de pelgrims naar Santiago, waar volgens de traditie de apostel Jacobus begraven ligt. Pelgrims hangen de schelp aan hun rugzak, en onderweg wijzen gele pijlen en schelpen de weg. De lijnen van de schelp, die naar één punt lopen, worden vaak gezien als symbool van de vele wegen die allemaal naar hetzelfde doel leiden.
Kun je ook in Nederland pelgrimeren?
Zeker. Er zijn steeds meer pelgrimspaden in Nederland, zoals het Pelgrimspad van Amsterdam naar Maastricht, het Jabikspaad in Friesland en Groningen, het Hilligenpad en de Walk of Wisdom bij Nijmegen. Paul Post zet ze op een rij in In het spoor van de camino, en Francine Postma beschrijft in Pelgrim voor een week korte tochten van zeven dagen.
Meer boeken over dit thema vind je in onze winkel, in de categorie Vrij Leven & Reizen.
Samengesteld door Boek aan Boord, online boekhandel voor spiritualiteit, persoonlijke groei en gezondheid. Bijgewerkt in oktober 2026.
Mis geen nieuwe leesgids
Elke week boekentips van de kapitein, en als eerste de nieuwe leesgidsen en titels.
Geen spam, afmelden kan altijd met één klik.













































