Altijd aan staan. Na een drukke dag niets meer kunnen hebben, zelfs geen zacht geluid. Uitgeput raken van dingen die anderen moeiteloos lijken te doen. Veel mensen met autisme, adhd of hoogsensitiviteit herkennen dit, en krijgen vaak te horen dat het tussen de oren zit. Simone Luurs van der Heijdt kijkt er anders naar. In dit boek staat het lichaam centraal: je zenuwstelsel probeert je te beschermen tegen een omgeving die niet bij je past.
Van begrijpen naar reguleren
Het boek is opgebouwd als een praktische gids in drie stappen. Eerst begrijp je wat er in je zenuwstelsel gebeurt als het te lang op scherp staat. Daarna leer je je eigen patronen en lichaamssignalen herkennen: overprikkeling, uitputting en het gevoel dat je nooit uit kunt. Ten slotte krijg je hulpmiddelen om te reguleren, om je lichaam weer tot rust te laten komen. De uitgever noemt het het eerste boek dat stress bij neurodiversiteit zo direct koppelt aan het zenuwstelsel. Ook vorm en stijl zijn afgestemd op neurodiverse lezers, met een heldere structuur en een overzichtelijke opbouw.
Wat is een autistische burn-out?
Een apart deel van het boek gaat over burn-out bij neurodiverse mensen. Dat is iets anders dan een gewone werkgerelateerde burn-out. In een veelgeciteerd Amerikaans onderzoek uit 2020 beschreven Dora Raymaker en collega’s drie kenmerken van autistische burn-out: chronische uitputting, het tijdelijk kwijtraken van vaardigheden die eerst wel lukten, en een veel lagere tolerantie voor prikkels. Het ontstaat volgens dat onderzoek als de eisen van de omgeving langdurig groter zijn dan wat iemand aankan, zonder voldoende steun. Luurs van der Heijdt beschrijft hoe zo’n burn-out vaak verloopt, en wat je kunt doen als herstel maar niet lijkt te lukken.
Stoppen met compenseren
Een rode draad is dat neurodiverse mensen niet eindeloos zouden moeten compenseren voor een omgeving die niet bij hen past. Het boek legt de nadruk op afstemming: op wat je zenuwstelsel nodig heeft, thuis en op het werk. Voor de achtergrond van het zenuwstelsel als beschermingssysteem is De polyvagaaltheorie van Stephen Porges een basisboek. Herken je autisme bij jezelf als vrouw, lees dan ook AutismeKRACHT van Céline Mollink of Eindelijk autisme van Catherine Asta, over een late diagnose. Het boek telt 168 pagina’s en verschijnt bij Lannoo Campus.
Veelgestelde vragen
Is dit boek ook voor hulpverleners?
Ja. Het richt zich op neurodiverse volwassenen zelf, en ook op professionals en anderen die zich willen verdiepen in zenuwstelsel en regulatie.
Heb je een diagnose nodig om er iets aan te hebben?
Nee. Ook als je jezelf herkent in overprikkeling en uitputting zonder officiële diagnose, kan het boek helpen. Blijven de klachten, bespreek ze dan met je huisarts.
Leesgids
Boeken over autisme, adhd en hoogsensitiviteit, van binnenuit.
