Wie was Hadewijch werkelijk? Over de dertiende-eeuwse mystica uit de Nederlanden is weinig zeker, en in Speuren naar het wezen van Hadewijch gaat Rudi Malfliet op zoek naar haar identiteit en haar denken. Het boek steunt op meer dan tweehonderd citaten uit haar brieven en visioenen.
Wat is de Minne bij Hadewijch?
Hadewijch schreef in het Middelnederlands brieven, visioenen en gedichten, en hoort daarmee bij de vroegste schrijvers van onze taal. Centraal in haar werk staat de Minne: de liefde als kracht van God, die de ziel opeist en vervult. Malfliet laat zien dat zij die goddelijke liefde zelf als kompas nam.
Haar visioenen leest Malfliet als doordachte betogen vol symboliek over het beleven van Gods Minne. Daarin hoort de schrijver ook de invloed van tijdgenoten, zoals de Italiaanse abt Joachim van Fiore. Zo schoof Hadewijch op naar de rand van het kerkelijk denken van haar tijd, en volgens het boek soms daaroverheen. De vraag is dan ook of er in haar werk stemmen doorklinken van de ketterse bewegingen uit de dertiende eeuw.
Was Hadewijch een afgezette abdis?
Het spannendste deel van het boek is de speurtocht naar wie Hadewijch was. Lang werd ze gezien als begijn. Al in de negentiende eeuw werd geopperd dat ze dezelfde was als de Brusselse Helwigis Bloemards, maar die gedachte werd vaak betwijfeld. Malfliet komt met een andere kandidaat: Helwigis van Hocht, een abdis uit het graafschap Loon die werd afgezet vanwege afwijkende opvattingen. Het boek legt verbanden tussen de teksten van Hadewijch en historische bronnen over deze abdis.
Zo ontstaat het portret van een vrijdenkende, zelfbewuste vrouw die haar tijd ver vooruit was. Wie Hadewijch al kent, krijgt een nieuwe kijk. Wie haar nog niet kent, maakt via de vele citaten kennis met haar eigen stem.
Meer over vrouwen in de middeleeuwen lees je in Moeders, mystici en maîtresses. Meer mystici staan in onze leesgids christelijke mystiek.
Veelgestelde vragen
Wanneer leefde Hadewijch?
In de dertiende eeuw, in Brabant. Haar precieze levensloop is onbekend, en daar gaat dit boek juist over.
Staan er teksten van Hadewijch zelf in?
Ja. Malfliet gebruikt meer dan tweehonderd citaten uit haar brieven en visioenen.
