Gnosis Oost en West van André van der Braak
Gnosis betekent kennis, maar dan in de zin van direct innerlijk weten. Filosoof André van der Braak volgt in dit boek die vorm van bevrijdend weten door de eeuwen heen, in het Westen en in het Oosten. Het boek verscheen in 2026 bij Uitgeverij Damon en telt 176 bladzijden.
Denkstijlen
Het eerste hoofdstuk legt de basis. Van der Braak bespreekt het verschil tussen esoterie en exoterie, tussen letterlijk en symbolisch lezen. Daarna introduceert Van der Braak drie denkstijlen: de apollinische, de magische en de faustische. Wie die stijlen herkent, kan volgens Van der Braak soepeler tussen perspectieven bewegen. Van der Braak noemt dat perspectivische lenigheid.
Het Westen
Deel één begint bij de Griekse religie en de mysteriën. Van der Braak beschrijft hoe het denken verschoof van mythe naar rede, en hoe in het vroege christendom de gnosis ontstond. De gnostische scheppingsmythe vertelt over een val uit de lichtwereld en een verlangen om thuis te komen. Daarna volgen de neoplatonisten Plotinus en Iamblichus, die elk een eigen weg naar het Ene zochten.
Het Oosten
Deel twee gaat naar India, met de Upanishaden en de leer van de leegte bij Nagarjuna. Daarna volgt China, met de dao en de Daodejing en Zhuangzi als inwijdingsgeschriften. Het laatste hoofdstuk gaat over zen, dat Van der Braak omschrijft als bevrijdende intimiteit met alle dingen.
Door Oost en West naast elkaar te zetten, wordt zichtbaar hoeveel deze tradities delen. De vraag blijft steeds dezelfde: hoe doorzie je illusie en kom je tot werkelijk inzicht? Van der Braak schrijft helder en zonder jargon, waardoor het boek toegankelijk is voor lezers zonder filosofische achtergrond.
Verder lezen
Meer boeken over dit onderwerp vind je in onze gids Gnostiek. Over de westerse esoterische stromingen lees je verder in de gids Hermetisme en rozenkruisers.
Veelgestelde vragen
Wat betekent gnosis?
Gnosis is Grieks voor kennis. In spirituele zin gaat het om direct innerlijk weten, een inzicht dat bevrijdt en verder gaat dan geloven.
Welke tradities komen aan bod?
Van de Griekse mysteriën, de vroegchristelijke gnostiek en Plotinus in het Westen tot de Upanishaden, het boeddhisme, het taoïsme en zen in het Oosten.
