“God is de waarheid. Wie de waarheid zoekt, zoekt God, of hem dat duidelijk is of niet.” Die zin uit een brief van Edith Stein staat aan het begin van dit boekje. Ilse Kerremans neemt hem als sleutel tot een leven waarin denken en geloven, woorden en daden niet uit elkaar te halen zijn.
Van filosofe tot karmelietes
Edith Stein werd op 12 oktober 1891 in Breslau geboren in een Joods gezin. Dat jaar viel die datum op Grote Verzoendag, en haar moeder heeft daar altijd veel betekenis aan gehecht. Haar vader stierf toen ze twee was. Haar moeder voedde zeven kinderen op en leidde daarnaast een houthandel. Edith ging studeren toen de Duitse universiteiten net voor vrouwen opengingen, werd assistent van de filosoof Edmund Husserl en promoveerde op de vraag wat inleving in een ander eigenlijk is. Ze liet zich dopen, gaf jarenlang les, en trad in 1933 in bij de karmelietessen in Keulen als zuster Teresia Benedicta van het Kruis. Op de vlucht voor de nazi’s kwam ze in 1938 terecht in de Karmel van Echt in Limburg. Daar werd ze in augustus 1942 opgepakt, waarna ze in Auschwitz werd vermoord. In 1998 werd ze heilig verklaard, een jaar later volgde haar benoeming tot patrones van Europa.
Vier wegen in haar denken
Na een korte biografie volgen vier hoofdstukken over Stein als spirituele meesteres. Het eerste gaat over haar inzet voor vrouwen, die volgens Kerremans al in het voorbeeld van haar zelfstandige moeder zit. Het tweede beschrijft de wending naar binnen, het derde haar nadenken over zijn en schijn, met haar hoofdwerk Eindig en eeuwig zijn op de achtergrond. Het laatste hoofdstuk gaat over hoe het is om door God aangeraakt te worden.
Kerremans laat Stein zoveel mogelijk zelf spreken, met citaten uit haar werken en brieven. Ze verzwijgt de moeilijke kanten niet. Ook Stein kende momenten waarop ze overspannen en geblokkeerd raakte en het niet meer zag zitten. Over haar innerlijk leven zweeg ze liever. “Mijn geheim is van mij,” zei ze daarover.
Over de schrijver
Dr. Ilse Kerremans schreef eerder over Edith Stein. Een van haar boeken werd door de Edith Stein-stichting in Echt in het Engels vertaald als Living at the Lord’s Hand. Dit deel in de reeks Spirituele Meesters van Carmelitana is een gebonden uitgave van 96 bladzijden en verscheen in 2020.
Veelgestelde vragen
Waarom is Edith Stein belangrijk voor Nederland?
Ze woonde vanaf 1938 in de Karmel van Echt en werd daar in 1942 opgepakt. In Echt wordt haar nagedachtenis nog altijd levend gehouden.
Is dit boek moeilijk?
Nee. Het is een korte, toegankelijke inleiding. Haar filosofische werk zelf is pittiger.
Leesgids
Meer boeken over dit onderwerp, door ons uitgekozen.
