Leesgids

Het jaarwiel: de acht feesten van het jaar vieren

Een leesgids van Boek aan Boord7 min lezen · 23 boeken

De acht feesten van het jaarwiel

Het jaarwiel bestaat uit acht feesten, ongeveer zes weken uit elkaar. Vier daarvan zijn zonnefeesten: de twee zonnewendes en de twee equinoxen, wanneer dag en nacht even lang zijn. De andere vier liggen daartussenin en hebben Keltische wortels; het zijn de vuurfeesten die het begin van een nieuw seizoen markeren.

De oude natuurreligie

Het jaarwiel zoals we het nu kennen, komt uit de moderne hekserij en wicca, die oude Europese gebruiken weer tot leven brachten. Susan Smit schreef in De wijsheid van de heks wat zij in twintig jaar van de natuurreligie leerde, inclusief het vieren van de seizoenen. Scott Cunningham, een van de bekendste wicca-schrijvers, beschrijft de acht sabbats en hoe je ze viert, ook als je alleen bent.

Heidense wortels

Wie wil weten waar al die feesten vandaan komen, duikt in de geschiedenis. Heidens! van Marcel De Cleene beschrijft hoe de natuurreligie van onze voorouders onder een laagje christendom bewaard bleef, in gebruiken die we nog steeds kennen. Heidense heiligdommen van Judith Schuyf neemt je mee langs de heilige plekken in Nederland: bronnen, bomen, heuvels en stenen. En de Keltische mythen geven je de verhalen achter de feesten. Meer over de Kelten en hun druïden lees je in onze gids over druïden en Keltische spiritualiteit.

Midwinter en de Yule-nachten

Yule, de midwinter, is voor veel mensen het hart van het jaarwiel. De twaalf nachten daarna, de Yule- of rooknachten, waren van oudsher een gewijde tijd waarin de poort naar de andere wereld openstond. Jeanne Ruland beschrijft in Het geheim van de Yule nachten hoe je die magie in je eigen leven brengt; het bijbehorende nachtboek helpt je om elke nacht te reflecteren, te dromen en intenties te zetten.

De jaarfeesten met kinderen

In de vrijeschooltraditie worden de jaarfeesten al generaties lang gevierd, met een seizoenentafel, verhalen, liedjes en knutsels. Veel van die feesten vallen samen met het oude jaarwiel: Sint-Jan met midzomer, Sint-Maarten met het donker worden, Kerstmis met de midwinter. Jaarfeesten vieren met kinderen en Jaarfeesten van Fred Tak zijn praktische handboeken voor gezinnen. Emil Bock en Wolter Bos schreven over de diepere betekenis van de feesten.

Leven met de seizoenen

Het jaarwiel vieren begint met kijken. Tristan Gooley leert je in De verborgen seizoenen de kleine signalen in de natuur lezen. De energie van de seizoenen en In balans met de seizoenen beschrijven hoe je je eigen ritme kunt afstemmen op de tijd van het jaar. De zaaikalender van Maria Thun helpt je om in je tuin met maan en kosmos mee te werken. En De herfst danst is een prachtig boek om de herfst te verwelkomen. Wil je ook met de maan leven, lees dan onze gids over de maan. Voor gezinnen is er nu Het hele jaar feesten in één boek: Sint-Maarten, Advent, Pasen en Sint-Jan vieren met kinderen, door Lisa Wade en Daan de Launay. David Cole schreef gebeden en meditaties bij de acht Keltische jaarfeesten in Het Keltisch jaar.

Waar komen onze wintertradities vandaan?

Wie Yule en midwinter viert, vindt veel achtergrond in Midwinterse tradities van Aat van Gilst. Hij beschrijft de feesten van Sint Lucia tot Driekoningen, en legt uit hoe ze teruggaan op oude riten rond de terugkeer van het licht.

Veelgestelde vragen

Meer boeken over dit thema vind je in onze winkel, in de categorie Natuur.

Samengesteld door Boek aan Boord, online boekhandel voor spiritualiteit, persoonlijke groei en gezondheid. Bijgewerkt in oktober 2026.

Lees ook

Druïden en Keltische spiritualiteitNatuur als medicijnSpirituele boeken over bomenDe Heilige Nachten

Schrijvers in deze gids

Susan Smit

Alle leesgidsen →