Ga op een zomeravond na zonsondergang eens stil in je tuin of aan de rand van een bos zitten. Na een kwartier hoor je meer dan je had verwacht: geritsel van een egel in de bladeren, het zachte gefladder van een nachtvlinder, misschien een uil. Een groot deel van de Nederlandse natuur leeft juist als wij slapen. De Veldgids van de nacht van Meriam Tuinhof en Silla Schouwstra helpt je die verborgen wereld te ontdekken.
Wie leeft er ’s nachts?
De gids laat zien welke planten en dieren zich aan het donker hebben aangepast en hoe je ze herkent. Egels gaan op pad om wormen en slakken te zoeken. Trekvogels vinden hun weg aan de hand van de sterren. Nachtvlinders bestuiven talloze bloemen, waaronder soorten die speciaal voor hen ’s avonds geuren en opengaan, zoals de teunisbloem en de kamperfoelie. Zo leer je dat de nacht geen dode tijd is, maar een eigen seizoen in elke dag, met zijn eigen bewoners en zijn eigen geluiden.
Een nachttuin maken
Een praktisch deel van het boek gaat over je eigen tuin. Tuinhof en Schouwstra leggen uit hoe je die omtovert tot een paradijs voor nachtdieren, met planten die nachtvlinders aantrekken en plekken waar egels en andere dieren kunnen schuilen. Een van de eenvoudigste stappen is het licht uit te doen. Kunstlicht verstoort veel nachtdieren, en Nederland behoort tot de meest verlichte landen van Europa. Wie verder wil met een natuurvriendelijke tuin, vindt veel ideeën in Ontwerp je eigen ecologische siertuin.
Waar kun je in Nederland het best sterren kijken?
Echte duisternis is in ons land schaars geworden, maar er zijn nog plekken waar de sterrenhemel op zijn mooist is. Nederland heeft twee officiële Dark Sky Parks, erkend door de internationale organisatie DarkSky: de Boschplaat op Terschelling, sinds 2015 de eerste, en het Nationaal Park Lauwersmeer op de grens van Friesland en Groningen, sinds 2016. De gids wijst de mooiste plekken aan en helpt je ook om bekende figuren aan de hemel te vinden, zoals het steelpannetje van de Grote Beer. Voorwaarde blijft wel een heldere, onbewolkte nacht.
Elk najaar organiseren natuur- en milieuorganisaties de Nacht van de Nacht, met nachtwandelingen en excursies door het hele land. Met deze gids op zak haal je daar nog meer uit. Het boek is gebonden, telt 192 pagina’s en verschijnt bij Uitgeverij Noordboek in Gorredijk. Houd je van buiten slapen, dan is Slapen onder de sterren een mooie aanvulling.
Veelgestelde vragen
Heb je speciale spullen nodig om ’s nachts de natuur in te gaan?
Niet veel. Warme kleding, een zaklamp met rood licht, zodat je ogen aan het donker gewend blijven, en vooral geduld. De gids helpt je met wat je ziet en hoort.
Is dit boek ook geschikt voor kinderen?
Het is geschreven voor volwassenen, maar de onderwerpen lenen zich goed om samen met kinderen op ontdekking te gaan, bijvoorbeeld bij een avondwandeling of in de eigen tuin.
Leesgids
Boeken over de helende kracht van bos, tuin en buitenleven.
