Bijna waar, en daardoor misleidend
“Je creëert je eigen realiteit.” “Alles gebeurt met een reden.” “Volg je hart.” Zulke zinnen hoor je in yogastudio’s, op retraites en op Instagram. Christopher Wallis noemt ze near enemies of the truth, bijna-vijanden van de waarheid. Het begrip komt uit de boeddhistische traditie: de bijna-vijand van mededogen is medelijden, omdat het erop lijkt maar je ongemerkt de verkeerde kant op stuurt. Volgens Wallis werken veel spirituele clichés precies zo. Ze bevatten een kern van waarheid, maar in hun populaire vorm houden ze je klein.
Een Sanskrietgeleerde met dertig jaar praktijk
Wallis, ook bekend als Hareesh, is Sanskrietkenner en beoefenaar van de klassieke tantra. Op zestienjarige leeftijd werd Wallis ingewijd door een Indiase leraar. Daarna volgden studies religie en klassieke talen, een master Sanskriet in Berkeley, een MPhil in klassieke Indiase religies aan de Universiteit van Oxford en een promotie in Berkeley. Eerder schreef Wallis Tantra Illuminated (2013) en The Recognition Sutras (2017). Dit boek verscheen in 2023 in de Verenigde Staten als Near Enemies of the Truth.
Dertien clichés onder de loep
Het eerste deel heet Varen in woelig water en bespreekt dertien bekende uitspraken, elk in een eigen hoofdstuk. Daar zitten oude bekenden tussen: ga je geluk achterna, wees je beste zelf, leef in het moment, houd van jezelf, alles gebeurt met een doel, ontdek het doel van je ziel. Ook negatieve energie en energy healing krijgen een hoofdstuk. Steeds legt Wallis uit wat er waardevol is aan het idee, waar het ontspoort, en hoe de oude tantrische en yogische bronnen ernaar kijken.
Dat maakt het boek opbouwend. Wallis zoekt naar een eerlijke, belichaamde spiritualiteit die je echt vrijer maakt. NDB Biblion noemde het “diepgravend en bezield geschreven”. De toon is scherp, maar nooit spottend.
De Nederlandse vertaling is van Justus Kramer Schippers en verscheen in 2026 bij Samsara, met een voorwoord van Hans Laurentius. Het boek telt 264 bladzijden. Wie wil lezen hoe het mis kan gaan rond een spirituele leraar, vindt een journalistiek verhaal in In de greep van de goeroe.
Veelgestelde vragen
Is dit een boek voor beginners?
Het is goed leesbaar, maar het meeste haal je eruit als je al een tijd met spiritualiteit bezig bent en de clichés uit eigen ervaring kent.
Wat bedoelt Wallis met radicale vrijheid?
Een vrijheid die ontstaat als je ophoudt jezelf iets wijs te maken, ook in spirituele taal. Wallis put daarvoor uit de klassieke tantra, waarin het hele leven, ook het lastige, als heilig wordt gezien.
