Bijna elke therapeut kent ze: de cliënt bij wie de beproefde technieken niet aanslaan, die een werkwijze afwijst, of bij wie je het gevoel hebt dat je niets goed kunt doen. In opleidingen en handboeken krijgen zulke situaties weinig aandacht. Gitta Jacob schreef er een compact praktijkboek over. Het uitgangspunt is eerlijk: dat psychotherapie altijd werkt zolang je de juiste technieken correct toepast, is een mythe.
Wat doe je als therapie niet werkt?
Jacob onderscheidt drie situaties die in de ondertitel staan: non-respons, waarbij een cliënt nauwelijks reageert op de behandeling; weerstand, waarbij een cliënt een werkwijze afwijst of tegenwerkt; en het uitblijven van resultaat, ook als iedereen zijn best doet. Voor elk daarvan beschrijft het boek hoe je kunt begrijpen wat er gebeurt en welke wegen je dan kunt inslaan. Onderwerpen zijn onder meer het bespreekbaar maken van problematische patronen in de therapierelatie, wat je doet als de behandeling vastloopt, en hoe je een therapie goed afsluit als die niet het gehoopte resultaat geeft.
In de Duitse inleiding wijst Jacob erop dat cliënten die moeizaam op therapie reageren vaak minder hulpbronnen hebben, langer ziek zijn en meer moeilijke patronen in contact met anderen laten zien. Het boek helpt om dat te zien zonder het de cliënt of jezelf kwalijk te nemen, en om te accepteren dat een behandeling soms niet slaagt en een andere weg nodig is.
Uit de praktijk van een schematherapeut
Gitta Jacob is psychotherapeut en supervisor in gedragstherapie en schematherapie. Na jarenlang werk aan de universiteitskliniek en de universiteit van Freiburg werkt Jacob sinds 2013 als senior psychotherapeut bij GAIA in Hamburg. Jacob is medeoprichter van de International Society for Schema Therapy en geldt, naast de Nederlander Arnoud Arntz, als een van de belangrijkste namen in de schematherapie. Samen schreven ze het handboek Schematherapie.
Het origineel verscheen in 2023 bij Beltz als Therapie-Tools Schwierige Therapieverläufe. De Nederlandse vertaling telt 136 pagina’s en verschijnt bij Uitgeverij Nieuwezijds.
Voor wie is dit boek?
Het is geschreven voor psychotherapeuten, psychologen en andere hulpverleners, van beginnend tot ervaren. Ben je zelf cliënt en wil je met schematherapie aan de slag, dan passen de zelfhulpboeken van Jacob beter: Patronen doorbreken, samen met Hannie van Genderen en Laura Seebauer, of Uit je schaduw.
Veelgestelde vragen
Is dit boek alleen voor schematherapeuten?
Nee. Jacob werkt vanuit de schematherapie, maar de situaties die het boek beschrijft komen in elke vorm van psychotherapie voor.
Gaat het over cliënten met een persoonlijkheidsstoornis?
Niet alleen. Het gaat over iedere behandeling die stokt, ongeacht de diagnose, al komen moeizame trajecten vaker voor bij langdurige en complexe problemen.
