Wat doe je eigenlijk als je mediteert? En wat doe je als je knie pijn doet, je gedachten alle kanten op schieten of je bijna in slaap valt? Veel meditatieboeken blijven vaag over zulke vragen. Bhante Gunaratana niet. Mindfulness in alle eenvoud, in het Engels Mindfulness in Plain English, legt aandachtsmeditatie uit zoals een goede leraar dat doet: stap voor stap, nuchter en met humor. Het boek verscheen begin jaren negentig en werd wereldwijd een klassieker.
Hoe begin je met mediteren?
Gunaratana begint bij de basis: wat meditatie is, en vooral wat het niet is. Het gaat niet om een lege geest, trance of bijzondere ervaringen, maar om helder en zonder oordeel waarnemen wat er gebeurt. Daarna volgt de praktijk. Hoe ga je zitten? Hoe gebruik je de ademhaling als ankerpunt? Wat doe je als je merkt dat je afgedwaald bent? Gunaratana neemt de bekende hindernissen een voor een door, zoals afleiding, pijn, slaperigheid, verveling en twijfel, en laat zien hoe je ermee kunt werken in plaats van ertegen te vechten.
Een belangrijk deel van het boek gaat over aandacht buiten het meditatiekussen. Mindfulness is geen half uur per dag, maar een manier om aanwezig te zijn bij alles wat je doet: lopen, eten, werken, praten. Daarmee wordt meditatie iets wat je leven in alle eenvoud doordringt.
Vipassana uit de theravadatraditie
De aanpak komt uit vipassana, de inzichtsmeditatie van de theravada, de oudste nog bestaande stroming van het boeddhisme. Toch schrijft Gunaratana zonder jargon en zonder dat je boeddhist hoeft te zijn. Daardoor is het boek zowel een eerste kennismaking als een naslagwerk voor wie al jaren mediteert. Wie daarna meer wil weten over de klassieke leer van aandacht, vindt een verdieping in Het hart van boeddhistische meditatie van Nyanaponika. Een andere toegankelijke klassieker is Het wonder van mindfulness van Thich Nhat Hanh.
Over Bhante Gunaratana
Henepola Gunaratana werd in 1927 in het Sri Lankaanse dorp Henepola geboren en werd op twaalfjarige leeftijd monnik. Na jaren van studie en lesgeven in India en Maleisië kwam Gunaratana naar de Verenigde Staten, promoveerde in de filosofie aan de American University in Washington en was daar boeddhistisch kapelaan. In 1985 richtte Gunaratana mede de Bhavana Society op, een klooster en meditatiecentrum in West Virginia, waar Gunaratana abt werd. Leerlingen noemen hem kortweg Bhante G. George Hulskramer vertaalde het boek. Deze Nederlandse uitgave telt 208 pagina’s en verschijnt bij Samsara.
Veelgestelde vragen
Is dit boek geschikt voor beginners?
Ja, het is een van de meest aangeraden boeken om mee te beginnen. Je hebt geen ervaring of boeddhistische achtergrond nodig.
Wat is het verschil tussen mindfulness en vipassana?
Vipassana is de traditionele inzichtsmeditatie waar de moderne mindfulness uit voortkomt. Gunaratana legt de oorspronkelijke beoefening uit, in gewone taal.
