Na de psychedelica de grote vraag
Michael Pollan schreef eerder over planten en voeding, onder meer in The Botany of Desire en The Omnivore’s Dilemma. Met How to Change Your Mind (in het Nederlands Verruim je geest) volgde hij de terugkeer van psychedelica in de wetenschap, en probeerde hij ze ook zelf. Die ervaringen brachten hem bij de vraag waar dit boek over gaat: wat is bewustzijn eigenlijk? A World Appears: A Journey into Consciousness verscheen in februari 2026 bij Penguin Press. Koos Mebius en Lidwien Biekmann vertaalden het voor De Arbeiderspers, dat de Nederlandse editie in maart 2026 uitbracht.
Van planten tot kunstmatige intelligentie
Pollan reist langs mensen die elk vanuit een andere hoek naar de geest kijken. Hij bezoekt laboratoria waar onderzoekers zoeken naar de plek in de hersenen waar bewustzijn ontstaat. Hij spreekt met plantenbiologen die onderzoeken of planten iets van gewaarzijn hebben, en met wetenschappers die proberen gevoelens in te bouwen in kunstmatige intelligentie. Ook filosofen en boeddhistische monniken komen aan het woord. Zo komt hij uit bij het gevoel een zelf te zijn, en bij de vraag wat er gebeurt als dat zelf in meditatie of tijdens een psychedelische ervaring tijdelijk wegvalt.
Wat de recensenten schreven
Het boek kreeg in Amerika veel aandacht. Neurowetenschapper David Eagleman besprak het in The New York Times Book Review, filosoof Ned Block deed dat in het tijdschrift Science en noemde het een prachtig fenomenologisch reisverslag. Kirkus en Library Journal gaven het een ster. Recensenten merken op dat Pollan geen eindantwoord geeft over wat bewustzijn is. Hij laat de vraag open en neemt ook minder materialistische theorieën serieus, waardoor het boek volgens een lezer wat esoterischer is dan zijn eerdere werk.
Lezen na Verruim je geest
Wie Verruim je geest heeft gelezen, herkent de stijl: nieuwsgierig en persoonlijk. Dit boek gaat een stap verder, van wat psychedelica met de geest doen naar wat de geest zelf is. De Nederlandse editie telt 368 pagina’s.
Veelgestelde vragen
Moet je Verruim je geest gelezen hebben?
Nee. Een wereld verschijnt staat op zichzelf, al bouwt Pollan voort op de vragen die hij daar opriep.
Geeft Pollan een antwoord op de vraag wat bewustzijn is?
Hij laat de vraag open. Recensenten merken op dat hij verschillende theorieën naast elkaar zet, ook minder materialistische.
Leesgids
Boeken over bewustzijnsverruiming, onderzoek en ervaring.
Meer van Michael Pollan? Alle boeken van Michael Pollan en waar je begint →
