Zoek je een boek om elke dag even bij stil te staan, met wijsheid die al meer dan een eeuw overeind blijft? De weg van het leven is het laatste werk van Lev Tolstoj, de schrijver van Oorlog en vrede en Anna Karenina. Er staan korte gedachten in over liefde, de ziel, het goede leven en de dood, steeds per thema geordend. Je kunt het in één keer uitlezen, maar het werkt het best als je er langzaam doorheen gaat, een paar bladzijden per dag.
Wat wilde Tolstoj met dit boek?
Na zijn grote romans raakte Tolstoj steeds meer bezig met één vraag: hoe leef je een waarachtig en goed leven? Op die vraag zocht hij dertig jaar lang antwoorden, in de Bijbel, maar ook in boeddhistische, hindoeïstische, Chinese en islamitische geschriften en bij filosofen. Eerder verzamelde hij zulke uitspraken al in een dagboek met wijsheden voor elke dag van het jaar. In januari 1910, op 82-jarige leeftijd, begon hij aan een kortere, eenvoudigere versie, geordend per onderwerp. Dat werd De weg van het leven. In november van dat jaar stierf Tolstoj. Het boek verscheen kort na zijn dood en wordt wel zijn geestelijke nalatenschap genoemd.
Zo is het boek opgebouwd
Elk hoofdstuk draait om één thema, zoals geloof, de ziel, liefde, zelfverloochening, nederigheid, waarheidsliefde en de dood. Tolstoj zet zijn eigen overwegingen naast korte uitspraken van wijzen uit alle tijden en culturen. Hij vertaalde die niet letterlijk, maar gaf ze in eigen woorden weer, zodat het geheel als één stem leest. Juist daardoor is het een toegankelijk boek, ook als je weinig van filosofie weet.
Geweldloosheid en innerlijk geloof
Tolstojs latere ideeën over geweldloosheid, eenvoud en een geloof dat in het hart begint, maakten diepe indruk. In zijn laatste jaren schreef hij brieven met Mahatma Gandhi, die toen in Zuid-Afrika werkte, en die Tolstoj als een belangrijke inspiratiebron zag. In dit boek komt die visie het meest geconcentreerd samen. Je hoeft het niet met elke gedachte eens te zijn om er rijker van te worden.
Deze vierde druk verschijnt bij Uitgeverij Bijleveld in Utrecht, die al decennia klassieke spirituele en filosofische teksten uitgeeft. Lees je graag dagelijks een korte gedachte, dan is De dagelijkse stoïcijn een mooie aanvulling. Wie de stille, contemplatieve kant zoekt, vindt veel in Overdenkingen in eenzaamheid van Thomas Merton.
Veelgestelde vragen
Is De weg van het leven een roman?
Nee. Het is een verzameling korte gedachten en uitspraken, geordend per thema, als een gids voor het dagelijks leven.
Is dit hetzelfde als Tolstojs wijsheidskalender?
Nee, maar het is er wel uit voortgekomen. De weg van het leven is de latere, kortere versie, geordend per onderwerp in plaats van per dag.
