Op 3 januari 1661 werd op het Campo de’ Fiori in Rome een pop verbrand. Het was dezelfde plek waar zestig jaar eerder Giordano Bruno op de brandstapel was gestorven. De pop stelde Francesco Borri voor, een Milanese arts en alchemist die door de inquisitie als ketter was veroordeeld. Borri zelf was op dat moment al lang gevlucht, over de Alpen naar het noorden. In De stem van de engel reconstrueert Willemijn van Dijk het onwaarschijnlijke leven van deze man.
Wie was Francesco Borri?
Borri werd in 1627 in Milaan geboren en studeerde in Rome. Daar raakte Borri betrokken bij een kring die zich bezighield met visioenen en geheime kennis. Borri beweerde dat engelen tot hem spraken en dat hem een bijzondere zending was toevertrouwd. Dat bracht hem in conflict met de kerk, en de inquisitie kwam in actie.
Na de vlucht volgde een opmerkelijke tocht door Europa. In Amsterdam won Borri de gunst van geleerden en bestuurders. Al in april 1661, enkele maanden na de verbranding van de pop, kreeg Borri van de Amsterdamse burgemeesters het ereburgerschap. Veel aanzienlijke mensen lieten zich door hem behandelen en volgden de alchemistische experimenten. Later trok Borri naar Kopenhagen, waar koning Frederik III hem aan het hof haalde en de proeven ruim financierde. Volgens de uitgever wist Borri bij geleerden, keurvorsten en koningen flinke bedragen los te krijgen.
De inquisitie vergat niets
Het geluk hield geen stand. Borri werd uiteindelijk opgepakt en aan Rome uitgeleverd, en bracht de laatste jaren door als gevangene in de Engelenburcht, waar hij in 1695 overleed. Van Dijk spoorde voor dit boek getuigenissen op door heel Europa en kreeg toegang tot het archief van de inquisitie in Vaticaanstad. Zo ontstaat een verhaal over een fascinerende figuur, maar ook over de spanning tussen geloof en wetenschap in de zeventiende eeuw, en over de aantrekkingskracht van het geheime weten van de alchemisten.
Over Willemijn van Dijk
Van Dijk is historicus en schrijver en verdiepte zich eerder in de Romeinse oudheid. Voor de roman Het wit en het purper, over een vrijgelatene aan het hof van Rome, ontving Van Dijk de BNG Bank Literatuurprijs 2019. De stem van de engel telt 272 pagina’s en verschijnt bij Ambo|Anthos. Over de geschiedenis van de kerkelijke vervolging lees je meer in Inquisitie in de middeleeuwen. Wie de spirituele kant van de alchemie wil verkennen, kan terecht bij Alchemie van de ziel. Meer over de esoterische tradities van die tijd vind je in onze leesgids over hermetisme en de Rozenkruisers.
Veelgestelde vragen
Is dit een roman?
Nee, het is een historische reconstructie op basis van archiefonderzoek, verteld als een spannend verhaal.
Wat heeft Borri met Amsterdam te maken?
Na de vlucht uit Italië vond Borri in Amsterdam onderdak en aanzien. De stad maakte hem in 1661 zelfs ereburger.
Leesgids
Boeken over de verborgen westerse traditie
