Een gids bij de grondsteenmeditatie
Met Kerstmis 1923 legde Rudolf Steiner in Dornach de grondsteen voor de vernieuwde Antroposofische Vereniging. Die grondsteen was een spreuk: een meditatieve tekst over de mens en diens verbinding met de kosmos. Voor antroposofen geldt de grondsteenspreuk als een kern van het werk van Steiner. In Bezinning op de grondsteen helpt Bernard Lievegoed de lezer om met die spreuk te leven.
Van middeleeuwse stromingen naar nu
Lievegoed belicht de spreuk van verschillende kanten. Een opvallend deel gaat over de verbanden met spirituele stromingen uit de middeleeuwen: de graalstroming, de school van Chartres, de tempeliers en de rozenkruisers. Lievegoed laat de grondsteen zo verschijnen als voortzetting van een lange traditie van innerlijke scholing. Daarnaast gaat het boek in op de oproep tot oefenen die in de spreuk zelf zit. Volgens Lievegoed kan het beleven van de grondsteen de kiem zijn van een nieuwe mysteriecultuur.
Het boek ontstond tegen het einde van de twintigste eeuw. Lievegoed zag die tijd als een geestesstrijd tussen materialisme en een nieuwe spiritualiteit, en vond de grondsteen daarom actueler dan ooit. Een oudere uitgave verscheen in Zeist. Deze editie van Uitgeverij Pentagon in Amsterdam maakt het boek weer beschikbaar.
Twee boeken naast elkaar
Volgens een bespreking van NBD Biblion staat dit boek volwaardig naast De grondsteen van F.W. Zeijlmans van Emmichoven, de eerdere Nederlandse klassieker over hetzelfde onderwerp. Waar Zeijlmans behoedzaam schreef, schetst Lievegoed met forse lijnen de grote samenhangen. Basisbegrippen worden steeds kort uitgelegd, zodat ook lezers die niet thuis zijn in de antroposofie het kunnen volgen.
Over Bernard Lievegoed
Bernard Lievegoed (1905-1992) werd geboren in Medan, op Sumatra, en studeerde medicijnen in Groningen en Amsterdam. Als jonge arts begon Lievegoed in 1931 het Zonnehuis in Bosch en Duin, een instelling voor kinderen die extra zorg nodig hadden. Later werd Lievegoed hoogleraar in Rotterdam en Twente en bekend als organisatiedeskundige: in 1963 ontstond op initiatief van Lievegoed het NPI, een instituut voor organisatieontwikkeling. Van 1961 tot 1975 was Lievegoed voorzitter van de Antroposofische Vereniging in Nederland, en in 1971 werd Lievegoed rector van de Vrije Hogeschool in Zeist. In 1983 kreeg Lievegoed de Gouden Ganzenveer. Wie meer over het leven wil lezen, vindt dat in de biografie Bernard Lievegoed, een mens met een missie van Frans Lutters (2023).
Veelgestelde vragen
Wat is de grondsteenspreuk?
Een meditatieve tekst die Rudolf Steiner met Kerstmis 1923 gaf bij de herstichting van de Antroposofische Vereniging in Dornach. Antroposofen zien de spreuk als een kern van het werk van Steiner.
Moet ik de antroposofie kennen om dit boek te lezen?
Het helpt, maar is niet nodig. Lievegoed legt de belangrijkste begrippen kort uit.
