Leesgids

Natuurfilosofie: boeken over mens en natuur

Een leesgids van Boek aan Boord4 min lezen · 12 boeken

Wat is natuur eigenlijk?

“Er is toch geen echte natuur meer in Nederland?” Die opmerking hoort Matthijs Schouten vaak van studenten. In Het andere en het eigene laat hij zien dat wat we natuur noemen allesbehalve vanzelfsprekend is. Peter Wohlleben gaat in De geheime band tussen mens en natuur uit van de mens als deel van de natuur, en kijkt hoe onze zintuigen en ons welzijn verbonden zijn met het bos om ons heen. Meer van hem vind je op onze pagina over Peter Wohlleben.

Kijken naar het landschap

Landschapsfilosoof Eric Brinckmann gaat in Wandelen met meester Li op stap met een Chinese meester en legt hem vragen voor uit de westerse filosofie, van Spinoza tot Heidegger. Zo ontdek je hoe je manier van kijken bepaalt wat je in een landschap ziet. Dichter bij huis maakten Wim Huijser en Rob Wolfs dertien wandelingen in de streken waar Jac. P. Thijsse over schreef, de oprichter van Natuurmonumenten: Wandelen in de geest van Jac. P. Thijsse. In Onze natuur vraagt Peter Wohlleben zich af waarom de mens zijn eigen leefomgeving schade doet, en blijft hij toch hoopvol.

Denken dieren na?

Lang dachten wetenschappers dat dieren weinig begrepen. Bioloog Frans de Waal laat in Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? zien dat we ons flink vergist hebben. De Belgische filosoof Vinciane Despret bouwde Wat zouden dieren zeggen als we ze de juiste vragen stelden? op als een alfabet, met bij elke letter een speelse vraag over hoe wij naar dieren kijken. Hadewich Gerlach gaat in Bewust-zijn van dieren nog een stap verder, naar de innerlijke wereld van dieren en hoe je op een dieper niveau met ze kunt communiceren.

Anders leven met het land

De Japanse microbioloog en filosoof Masanobu Fukuoka ontwikkelde een manier van boeren waarbij je zo weinig mogelijk ingrijpt. Kutluhan Özdemir leerde die werkwijze bij een leerling van Fukuoka in Griekenland en bouwt nu zelf aan een natuurlijke boerderij in Italië. Daarover schreef hij Natural farming. Wil je zelf aan de slag, kijk dan in onze leesgidsen over voedselbossen en bomen.

Hoop en zorg voor de aarde

Jurist Femke Wijdekop werkte mee aan het Nederlandse wetsvoorstel om ecocide strafbaar te stellen. In Hoop in tijden van ecocide komen stemmen uit inheemse, spirituele en religieuze tradities aan het woord. Lara Schmelzeisen en Ybe Casteleyn zochten in Herstellen van planeetpijn naar woorden voor het verdriet om natuurverlies, en vonden het woord natuurtrauma. Filosoof Vincent Blok, hoogleraar in Wageningen, leest in Een nieuwe zin van het leven meer dan tachtig romans als wegwijzers voor een kantelende wereld.

Veelgestelde vragen