Wat betekent het eigenlijk, iets verwerken? In Ik moet het nog even verwerken. Maar hoe dan? zoekt psycholoog en hoogleraar Elisa van Ee uit wat er gebeurt als je een moeilijke ervaring een plek probeert te geven. We zeggen het makkelijk, “neem er de tijd voor”, maar wat doe je dan in die tijd?
Het boek begint aan de keukentafel bij opa en oma. De tienjarige Elisa smeert een dun laagje boter op haar brood, en opa vertelt ineens dat dat in de oorlog zijn dagrantsoen was. Hij werd als jongen tewerkgesteld in München en moest na de bevrijding helpen bij het ruimen van lijken bij Dachau. Daarover zweeg hij zijn leven lang. Van Ee bezoekt jaren later het kamp en vraagt zich af of wij, met alle psychologische kennis van nu, werkelijk anders omgaan met pijn dan de generatie van haar opa.
Hoe verwerk je een ingrijpende ervaring?
Van Ee laat zien dat tijd alleen niet heelt. Het gaat erom wat je met die tijd doet. Ze neemt je mee langs de geschiedenis van de psychotherapie, van Freud en het verdringen van pijn tot hedendaagse traumabehandelingen, waarin het onder ogen zien van wat er gebeurd is juist centraal staat. Ook het levensverhaal van Edith Eger, die Auschwitz overleefde en psychotherapeut werd, komt aan bod.
In een interview met de Radboud Universiteit legt Van Ee uit wat verwerken in de praktijk inhoudt: de herinnering ophalen en de gevoelens toelaten. Schrijven of praten helpt om er woorden aan te geven, zodat je er met wat afstand naar kunt kijken. Door de details opnieuw te bekijken, krijg je weer grip en kun je de ervaring betekenis geven. Ook haar eigen ervaring rond het overlijden van haar moeder verwerkt ze in het boek.
Elisa van Ee is bijzonder hoogleraar psychotraumatologie in ontwikkelingsperspectief en werkt als klinisch psycholoog en psychotherapeut. Eerder schreef ze Mag ik bij jou? Omgaan met trauma. Dit boek verscheen bij Prometheus.
Ben je op zoek naar meer boeken over het helen van oude pijn, kijk dan in onze top 10 boeken over traumaheling. Gaat het om het verlies van een dierbare, dan vind je meer in onze gids over rouw en verlies.
Veelgestelde vragen
Is dit boek alleen voor mensen met een trauma?
Nee. Het gaat over alle tegenslagen en verlies die iedereen in het leven meemaakt, en over hoe je die een plek geeft.
Hoe kun je iemand helpen die iets moet verwerken?
Van Ee raadt aan om door te vragen naar details in plaats van meteen met oplossingen te komen, en om te benoemen hoe het verhaal bij jou binnenkomt.
